Kruisbekken kweek pk 2005

Sinds 16 januari had ik in een van de dubbele kweekboxen (2x2x2m) alle himalayakruisbekken ondergebracht. Ik meende dat het fokken van kruisbekken op deze manier toch mogelijk moest zijn. Ik zag het als een experiment, mooi was het om te zien hoe ze zich dan gedragen, zelf hun partner kunnen kiezen. Wat betreft verwantschap waren de vogels hierop geselecteerd.

In de himalaya-kruisbek-kolonie werd het na enkele weken steeds rumoeriger, het eerste nest met eieren liep uit op een fiasco, de jongen werden door de pop niet gevoerd en waren na 2 dagen dood. Ook het 2e nest met jongen moest het ontgelden. De 3 nakomelingen vond ik, ondanks dat ze goed gevoed werden na een dag of 4 dood op de grond. De conclusie voor mij is dat het moeilijk blijft om kruisbekken in kolonieverband te kweken.

Misschien is de ruimte die ze ter beschikking hebben wel te klein (2x2x2 meter) De vlucht had ik helemaal vol gehangen met dennen en sparren takken, geen doorkomen aan. Wat mij opviel was dat het niet zozeer de mannen zijn die problemen maken, maar het de poppen zijn die zich naar het leven staan. Ik constateerde dat een pop die al 4 dagen broedde op 3 eieren van het nest af was en dat de eieren koud waren. Niet zo mooi, zeker toen bleek dat er 2 van de overige 3 poppen ervoor zorgden dat de pop die daar broedde zich niet meer in de buurt van haar eigen nest durfde te vertonen. Ze werd daar telkens weer verjaagd met een verloren legsel als resultaat. Hiernaast vond ik regelmatig wel eens ergens in de kweekvlucht een kapot ei. De mannetjes waren minder agressief tegen over elkaar.



Twee mannetjes, die achter hetzelfde vrouwtje aanzaten, hek ik die periode niet één keer lelijk tegen mekaar zien doen. De pop liet zich door beide mannen voeren en het hof maken. Kwam zo echter niet aan broeden toe, terwijl de overige 3 poppen dat wel deden. Een collega kweker uit Duitsland, Jürgen Radermacher, heeft het zelfde experiment ook al eens uitgevoerd. Ook hier liep de verstandhouding binnen de kolonie spaak binnen een paar weken. In het naseizoen of na de rui (himalaya kruisbekken worden het hele jaar door gekweekt) is de kans van slagen waarschijnlijk groter, de vogels zijn dan niet meer zo "vurig" aldus Jürgen. Eén van de himalaya poppen had nog steeds het jeugdkleed (gekipt op 1 augustus 2004). In de natuur is het reeds geobserveerd dat een van de oudervogels een vogel in jeugdkleed was en dat kruisbekken na 4 maanden reeds vruchtbaar zijn en tot broeden over kunnen gaan.

De pop 2 keer een eitje gelegd, hier lag ongeveer 3 weken tussen. Hoewel het eerste eitje verdwenen is, het 2e ook, zit ze nog steeds op haar nest, als ware ze aan het broeden. Op de foto van het parende koppel kruisbekken is de jonge pop te zien. Naar mate het broedsizoen vorderd blijkt het jeugdkleed geheel te verdwijnen, momenteel is de jeugdbestreping alleen op de buik nog zichtbaar.
Aangezien de citroenkanaries in mei in broedstemming kwamen, besloot ik op 1 koppel na alle himalayakruisbekken over te dragen aan Marcel Kleijnen ivm ruimtegebrek. De kweekboxen zijn nu voor de citroenkanaries. Deze kweek is te volgen op www.citrinella.net Het resultaat van mijn himalayakweek in 2005 was in totaal slechts 1 jong mannetje, wel een bijzonder mooi exemplaar.



De grote kruisbekken heb ik 30 januari koppelsgewijs in de kweekboxen geplaatst samen met een koppel groenlandse barmsijzen.
Zéér tevreden mag ik zijn met de resultaten van de grote kruisbekken tot nu toe. In Duitsland wist ik bij Roland Berief en Rainer Knoedelseder heel mooie grote kweek-exemplaren met te kopen met uitzonderlijk goede snavels. Vaak worden er grote kruisbekken te koop aangeboden met minder goede vorm/grootte van de snavel. Is hier in het verleden misschien eens een gewone kruisbek ingekweekt geworden? Ik weet het niet, maar ik heb goede hoop dat ik nu een mooie stam kan opbouwen met kwaliteit vogels. Met 1 koppel kweekte ik dit jaar 8 jongen, met het 2e koppel 4. Inmiddels zijn de jonge grote kruisbekken, 7 poppen en 5 mannen, in mijn binnenvlucht aan het ruien. De kweek samen met barmsijzen liep helaas niet naar wens, de barmsijzen kwamen niet toe aan nestbouw. De jonge grote kruisbekken in de vlucht verstoorden dit telken weer. Eén koppel barmsijzen, een agaat man split voor isabel en een wildvorm pop heb ik behouden de rest heb ik overgedragen aan Theo Leenders in Valkenburg aan de Geul. Met het overgeleven koppel kweekte ik 8 jongen, 4 isabel en 1 agaat pop en 3 wildvorm mannetjes.



De witbandkruisbekken heb ik vrijdag 4 maart in hun kweekboxen geplaatst. Tevreden mag ik zijn met het resultaat, zeker gezien de resultaten die mij ten gehore zijn gekomen van andere kwekers in Duitsland, Oostenrijk en België. Vier van mijn 5 koppels hebben voor nakomelingen gezorgd. Het 5e koppel had steeds onbevruchte eieren, hetgeen te wijten is aan het feit dat mannetje dat niet goed kan vliegen, waarschijnlijk door een vleugelbreuk. Dit koppel heeft wel 5 eitjes uitgebroed van andere witbanden en met succes groot gebracht. Had ik in het begin van het seizoen slechts kleine legsels van 2 of 3 eieren, in de loop van het seizoen is dit goed verbeterd en heb ik nu in de binnenvlucht 18 jonge witband-kruisbekken. Witbanden ruien later dan overige kruisbekken, vanaf september.

"Schnabö heil" door Walter Rieder
"Schnabö heil" is een welkomsgroet die gebruikelijk is onder vogelvangers in Oostenrijk. In tegenstelling tot andere landen is het in het Oostenrijkse Salzkammergut nog steeds toegestaan om vogels te vangen. In overeenstemming met de wet "Erhaltung und Pflege der Natur" van 19 mei 1982 is het voor vogelvangers nog stééds mogelijk een vergunning te bemachtigen om kruisbekken, goudvinken, putters en sijsjes te vangen. Oorspronkelijk was de vogelvang een middel voor de lagere inkomensklasse om aan voedsel te komen. Voor de "hoog-adel" was er de "hohen jagd" en voor de "laag-adel" de "niedere jagd". Voor het volk bleef alleen de vogelvangst over, hoewel hiervoor ook nog een regelgeving was. In het boek worden de vangmethoden en de geschiedenis van de vogelvangst door Walter Rieder uitvoerig toegelicht.
Zo dient de vergunning tegenwoordig ieder jaar opnieuw aangevraagd te worden. Natuurlijk zijn er voorwaarden gesteld waaraan de vanger dient te voldoen. Er mag alleen in de periode van 15 september tot 30 november gevangen worden. Ook zijn er restricties voor het aantal vogels dat gevangen mag worden (per jaar 1 vogel van elke toegestane soort) en vangmethoden (slagnet bijvoorbeeld mag maar 1x1 meter zijn). Tevens dienen de gevangen vogels vóór 10 april weer vrij gelaten te worden!!
De gevangen vogels worden tentoongesteld door de "vogelfreunde vereinen" tijdens een vogelshow. Meer dan 30 verenigingen stellen zich in het boek voor. Na de show moeten de vogels vaak met pijn in het hart vrijgelaten worden.
Tevens worden in het boek gegevens van vogels die in Oostenrijk zijn gevangen en beringd zijn door vogel-ringstations gepubliceerd. Zo geeft men een schematisch overzicht weer waar de gevangen vogels vandaan komen.
Het boek is voorzien van veel prachtige kleurenfoto's en enkele zeer oude nostalgische zwart-wit foto's en is 132 pagina's groot.

Nederlandse vogeladvertenties:

Kruisbek onderzoek in het Dwingelderveld door Kees van Eerde.
In het Nationale park Dwingelderveld, dat eigendom is van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en een aantal particulieren, worden jaarlijks broedvogels geïnventariseerd.
In een deel van dit rapport wordt aandacht geschonken aan vogelringonderzoek, dat verricht wordt door Ringgroep MENORK. Door een vogel te ringen krijgt hij of zij een uniek merkteken en vanaf dat moment wordt de vogel een voor ons herkenbaar individu. Dit vormt een belangrijke basis voor verder onderzoek. Als u meer wilt weten over het hoe en waarom van het ringen van vogels kunt u de website van de Nederlandse Ringcentrale raadplegen. Lees meer over de verkregen gegevens over de tapuit, roodborsttapuit en kruisbek.
Graag wil ik Kees bij deze bedanken voor het vrijgeven op loxia.net van bijgaande foto's waarop een loxia curvirostra rubrifasciata te zien is.

Ga naar de website van Kees van Eerde

Kruisbek onderzoek 2004/2005

Vanaf begin juni ontstond er opnieuw een mogelijkheid om onderzoek te doen naar de verschillende vocale kruisbektypen en dit te combineren met hun biometrie. Dit was een onverwachte kans, want normaal gesproken doet zich om de drie jaar een dip in de naaldboom cyclus voor en werden ze pas volgend jaar weer verwacht. Kruisbekken laten zich kennelijk niet zo maar “vangen”. Fantastische soort toch! Deze opleving zal waarschijnlijk te maken hebben met de herkomst van de vogels. Mogelijk hebben ze een andere oorsprong dan vogels uit de vorige invasie. Uit Russische informatie bleek dat er dit jaar weinig kruisbekken hebben gebroed in de regio rond Sint-Petersburg maar dat er ten oosten daarvan (ten noordoosten van Moskou) juist veel broedvogels waren.

Leuk en spannend om hun aanwezigheid dit seizoen weer te volgen. Misschien zijn nieuwe types te verwachten of verschilt hun biometrie met de 2002-vogels.

Voor kruisbekken lijkt het momenteel tafeltje dekje, want vrijwel alle naaldboomsoorten bulken van de kegels. De weersomstandigheden in het voorjaar tijdens de bestuiving en een opleving van de kegelontwikkeling (als gevolg van het productieve dieptepunt vorig jaar?) lijken samen te .......lees verder

Kruisbek in de bergen.
Peter Knops
De kruisbek behoort tot de meest geliefde vogelsoorten die sinds mensenheugenis door bewoners in de Oostenrijkse Alpen en Duitse Harz worden gehouden. Dit vooral vanwege hun zang, aanhankelijkheid en eenvoudige verzorging, waarnaast het volksgeloof ook nog een rol speelde. Met name in legenden, vertellingen en gebruiken, zoals bij volksreligie en de genezing van ziekten is de betekenis aanzienlijk. In de 19e eeuwse gedichten wordt de kruisbek meer dan eens als onderwerp gebruikt, waarbij in theologische vertellingen de kruisbek vaak als geheiligde vogel wordt voorgesteld. De kruisbek, die traditioneel gehouden wordt in kooien van 21cm lang, 21 cm hoog en 15 cm breed, gold als de gevederde beschermheilige van het huis en haar bewoners, en zou beschermen tegen brand en ander onheil.
Reeds ten tijde van de romeinen werd beschreven dat in geval van geelzucht, deze ziekte overdragen zou kunnen worden aan de levende kruisbek(Arndt 1925). Bekend is dat men de heilzame werking van de kruisbek op allerlei wijzen probeerde te benutten. In een kooi geplaatst naast het bed van een zieke, zou deze, zo geloofde men, het lijden van de zieke kunnen overnemen. Naar rechts gebogen bovensnavels zouden mannen, naar links gebogen bovensnavels zouden vrouwen verlossen van ziekte (Günther 1770). Beschreven is ook dat het water, waaraan een kruisbek gedronken heeft, geneeskracht heeft (Bechstein 1800).


Opmerkelijk is ook dat de vogel niet altijd als geluksbrenger gezien werd. In gebieden waar de kruisbek geen standvogel was, maar soms wel als invasie-vogel in grote getallen voorkwam, werd hij vaak gezien als ongeluks-brenger. Hier werd hij dan ook vaak pest- of oorlogsprofeet genoemd.
Kruisbekken houden is eenvoudig, ze zijn niet veeleisend. Van oudsher werden de vogels in leven gehouden op hennep- en zonnenbloemzaad. Hiernaast werden natuurlijk naaldboomappels bijgevoerd. Nog steeds wordt dit voedsel als basis verstrekt, al is het zaadaanbod thans natuurlijk......lees verder

Kruisbek, toch niet zo eenvoudig als ik dacht.
Ingezonden door: Piet de Dreu
Als ik met de kweek van voor mij een nieuwe soort vogels begin probeer ik zoveel mogelijk informatie te verzamelen over huisvesting, verzorging, gedrag en voeding. Kruisbekken zouden makkelijke vogels zijn die geen eivoer of levend voer nodig voor groot brengen van de jongen. De man hoeft niet uit gevangen te worden en als je een koppel hebt dat klikt dan kweek je zo 7 jongen per seizoen.
Het enige nadeel van kruisbekken is hun knaag lust aan een houten volière, die ze in een seizoen kompleet kunnen vernielen. Maar tocht liep het allemaal anders dan ik mij had voor gesteld zo als U in mijn kweek verslag kunt lezen.
Begin januari kon ik mijn koppel gewone kruisbekken ophalen. Mijn nieuwe volières van de firma Bergmans uit Best waren toen nog niet geheel klaar, zodat de vogels nog enige tijd elk in een tentoonstellingskooi door moesten brengen. De vogels waren bijzonder rustig en knaagden totaal niet aan hun kooien. De kooien werden zo geplaatst dat de vogels elkaar konden zien.

Toen de vogels in hun nieuwe volière van 2.2.m diep, 0.85m breed en 2m hoog geplaatst werden zat de man binnen het uur de pop te voeren, dus het koppel klikte. Op verschillende plaatsen in de volière dennentakken aangebracht, zodat de vogels......... lees verder